Rzeźba z jarosławskiego muzeum będzie eksponowana na Wawelu

Późnogotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem, która znajduje się w zbiorach Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich, będzie prezentowana na Wawelu, na wystawie czasowej „Obraz Złotego Wieku”. Jarosławska Madonna będzie pokazywana tam obok eksponatów z takich placówek jak Luwr w Paryżu, Metropolitan Museum w Nowym Jorku, czy British Library w Londynie.

Na wystawie „Obraz Złotego Wieku” organizowanej przez Zamek Królewski na Wawelu znajdą się cenne eksponaty z renomowanych muzeów na świecie. – Jak informują kuratorzy, monumentalna ekspozycja pokaże rozwój sztuki i kultury w Rzeczypospolitej w XVI wieku, za czasów panowania ostatnich Jagiellonów – Zygmunta I Starego i Zygmunta II Augusta, kiedy Polska była jednym z największych i najpotężniejszych państw w ówczesnej Europie ¦ mówi dyrektor jarosławskiego muzeum Konrad Sawiński.

Na Wawelu będą pokazane dzieła sztuki i wyroby rzemiosła artystycznego wypożyczone z instytucji kultury z 13 krajów. W 20 salach Zamku Królewskiego na Wawelu będzie można zobaczyć eksponaty z takich muzeów, jak Luwr w Paryżu, Metropolitan Museum w Nowym Jorku, Rijksmuseum w Amsterdamie, Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie, Bodleian Library w Oksfordzie, British Library w Londynie, Livrustkammaren w Sztokholmie czy Muzeum Narodowe w Pradze.

Wśród tych eksponatów będzie i Madonna z Dzieciątkiem z Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. – Cieszy nas obecność obiektu ze zbiorów Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich na tak monumentalnej wystawie, wśród znanych i docenianych dzieł sztuki z najbardziej prestiżowych instytucji kultury na świecie. To niejako potwierdzenie wysokiej klasy tego obiektu oraz jego znaczenia, nie tylko jako artefaktu ilustrującego historię regionu, ale szerzej – będącego przykładem sztuki XVI-wiecznej Rzeczypospolitej – mówi Konrad Sawiński.

Datowana na 1520 rok rzeźba przedstawia Madonnę stojącą na półksiężycu i trzymającą na ręku Dzieciątko Jezus. Została wykonana z jednego pnia drzewa lipowego i powstała w małopolskim warsztacie. Na co dzień można ją zobaczyć w Wielkiej Izbie Kamienicy Orsettich. Figura obecnie mierzy około 2,3 m, ale pierwotnie prawdopodobnie była jeszcze wyższa.

– Kompozycja rzeźby wykazuje sporo podobieństw do miedziorytu z 1508 roku autorstwa wybitnego malarza i grafika Albrechta Dürera. Być może nieznany z imienia artysta, który wyrzeźbił Madonnę z Dzieciątkiem, wzorował się na właśnie na tym przedstawieniu. Takie naśladownictwo było powszechnym zjawiskiem w schyłkowej fazie gotyku – wyjaśnia Adriana Pobuta, kustosz Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich.

– Na głowie Madonny widoczny jest uskok, służący do nakładania korony, która niestety nie przetrwała do naszych czasów.  Figura była również bogato polichromowana i złocona. Po bokach znajdują się mocowania promieni, które niegdyś otaczały rzeźbę. Obecnie zachowały się jedynie ślady malowania, ale w kunszcie modelowania loków włosów i fałd szat w dalszym ciągu widoczna jest mistrzowska ręka rzeźbiarza – wyjaśnia Adriana Pobuta.

- Figura została znaleziona i ofiarowana do zbiorów Muzeum przez emerytowanego kolejarza Romualda Bachurskiego.  Ofiarodawca zostawił wewnątrz rzeźby list, w którym opisał to, czego dowiedział się o jej pochodzeniu. Według Bachurskiego, Madonna z Dzieciątkiem pochodzi z kościoła parafialnego w Przeworsku. W Jarosławiu, a konkretnie w klasztorze Dominikanów, pojawiła się pod koniec XIX wieku. Została umieszczona na wieży kościelnej, jednak podczas działań wojennych w 1915 roku podjęto decyzję o jej zdjęciu i schowaniu na kościelnym strychu. Obawiano się, że naturalnych rozmiarów postać wzięta zostanie za obserwatora i ostrzelana. Być może doszło już wcześniej do takiego zdarzenia, bo w trakcie prac konserwatorskich przy rzeźbie w drewnie znalezione zostały fragmenty pocisków z okresu I wojny światowej - opowiada Adriana Pobuta.

FOT. Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich