Nieczystości płynne

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach definiuje nieczystości ciekłe jako odpady zbierane w bezodpływowych zbiornikach. Nieczystości płynne określa się też jako układ mieszaniny składającej się z ciał organicznych i nieorganicznych , które wraz z połączeniem wody, tworzą różne stany skupienia. Związki jakie pojawią się w ciekłych nieczystościach mają nieregularny stopień rozdrobnienia i mogą to być zarówno małe zawiesiny czy zemulgowane cząstki jak również duże fragmenty ciał stałych. Także ich odczyn bywa różnorodny, w zależności od składu chemicznego może być kwaśny, obojętny lub zasadowy.

W miejscach, w których nie występuje jeszcze kanalizacja, poziom nieczystości bytowych powstających przede wszystkim w zwykłych gospodarstwach domowych ale i również w zakładach przemysłowych, wynosi niemalże tyle ile poziom wody, zużywanej przez te podmioty, w takich miejscach dużą popularnością cieszy się wynajem toalet. Za średnie zużycie wody na dobę na jednego mieszkańca w gospodarstwie domowym, obejmujące wodę ciepłą dostarczaną z elektrociepłowni, łazienkę i ubikację, które to gospodarstwo posiada podłączenie do wodociągów i jednocześnie poziom płynnych nieczystości, przyjmuje się wartość 140 dm3.  Na wielkość zużycia wpływa oczywiście wyposażenie budynków w odpowiednie instalacje sanitarne dostarczające wodę . Zależnie od pory roku ilość zanieczyszczeń może być mniejsza od poziomu zużycia wody, gdyż np. w okresie letnim wodę wykorzystuje się często do mycia samochodów czy do podlewania roślin.

Wraz z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadzono regulacje i obowiązki dla właścicieli terenów niepodłączonych do sieci kanalizacji. W związku z nowymi przepisami, wszystkie posesje zobowiązuje się do zamontowania bezodpływowego zbiornika albo wyposażenia w przydomową oczyszczalnię ścieków. Ponadto regulacje odnoszą się też do zadań gmin w tym zakresie, a mianowicie określono dokładne warunki wydawania pozwoleń na prowadzenie jednostkom działalności asenizacyjnych. Gospodarkę nieczystości ciekłych normuje prawo lokalne.

Nieczystości powstające na skutek codziennych czynności wykonywanych w gospodarstwach domowych i działalności prowadzonych w zakładach przemysłowych, składają się z odpadów po produktach żywnościowych, mydła, środków chemicznych, odchodów ludzkich i zwierzęcych, piasku, popiołu, papieru. Są one niezwykle trujące i niebezpieczne dla zdrowia ze względu na substancje organiczne, wirusy chorobotwórcze, pasożyty czy wszelkiego rodzaju bakterie.

Do wyznaczenia poziomu zanieczyszczeń stosuje się specjalne wskaźniki. Są one także wykorzystywane do badania jakości wód i ścieków, jednak w przypadku nieczystości płynnych ustalono wyższe wartości, dzieli się je na 4 kategorie, tj. fizyczne – określające temperaturę, przewodność elektrolityczną, zawiesinę ogólną, chemiczne – wskazujące na skład substancji, pierwiastków i związków, a także wskaźniki biologiczne i bakteriologiczne. 

W wielu miejscowościach działają jednostki specjalizujące się w zakresie usług asenizacyjnych, dysponujące niezbędnymi urządzeniami oraz wykwalifikowaną kadrą. Firmy zajmują się wywozem płynnych nieczystości do punktów zlewnych umiejscowionych niedaleko oczyszczalni ścieków komunalnych lub kolektorach głównych sieci kanalizacyjnych. Następnie nieczystości miesza się z pozostałymi ściekami komunalnymi i trafiają do zasadniczego ciągu oczyszczania.

W Polsce zauważa się, że pomimo budowy sieci kanalizacyjnych w wielu gminach, dalej występuje problem odnośnie przestrzegania przepisów dotyczących tego aspektu gospodarki. Najczęściej zanotowane wykroczenia to wylewanie przez mieszkańców nieczystości bezpośrednio do studzienki, a także nieszczelne zbiorniki szamba. Prowadzi to do niebezpiecznych zmian w środowisku, jak np. degradacja gleby. Przepisy w sposób jasny i zrozumiały określają warunki i obowiązki w tym zakresie, jednak wiele osób nadal nie zdaje sobie sprawy, jakie zagrożenie stwarza niewłaściwie postępowanie i odprowadzanie ścieków do pobliskich lasów, rowów czy zbiorników wodnych. Także przekraczanie wyznaczonego poziomu płynów w zbiornikach skutkuje tym, że cysterny są obciążone, a to z kolei utrudnia też działalność w oczyszczalniach ścieków.