Czym jest astygmatyzm?

Astygmatyzm nie jest wadą wzroku, która jest powszechnie znana. Najczęściej kojarzymy krótko- i dalekowidzów. W przypadku astygmatyzmu sprawa dla większości z nas nie jest jednak taka oczywista. Jest to jedna bardzo powszechne zjawisko, a u prawie każdego występuje astygmatyzm fizjologiczny. Czym jest więc ta wada wzroku?

Anatomiczna charakterystyka astygmatyzmu

Astygmatyzm jest wadą wzroku, która bywa nazywa również niezbornością. Z anatomicznego punktu widzenia możemy mówić o tym, że jest spowodowany niesferycznością rogówki oka, co skutkuje zniekształceniem widzenia. Prawidłowo funkcjonująca rogówka ma kształt zbliżony do kuli. Oczywiście nie jest idealna i każdy z nas ma tak zwany astygmatyzm fizjologiczny, czyli odchylenie od normy do 0,5 dioptrii. Jeśli przekroczymy tę wartości, to widziane przez nas obrazy będą zamazane zarówno w przypadku obiektów znajdujących się blisko, jak i daleko.

Dlaczego tak się dzieje? Jeśli nasza rogówka ma kształt zbliżony do kuli, to promienie mają możliwość skupiania się w obszarze siatkówki. Jeśli rogówka jest wydłużona, dochodzi do nieprawidłowego ogniskowania.

Jak rozpoznać u siebie astygmatyzm?

Omówiliśmy wyżej kwestie bardziej anatomiczne i techniczne zjawiska astygmatyzmu. Dla wielu osób nie będzie to jednak wystarczający opis, który pozwoli im na to, by mogły w pełni zrozumieć, jak astygmatyzm jest odczuwany przez osobę, która na niego cierpi.

Warto wspomnieć, że w przypadku niezborności do 0,5 dioptrii wszystko jest w porządku, ponieważ nasz organizm posiada mechanizmy, które są w stanie dokonać korekty. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy wada osiągnie wyższy poziom, ponieważ wtedy może stanowić nie tylko dyskomfort, lecz również może znacząco utrudnić lub wręcz uniemożliwić wykonywanie niektórych codziennych czynności. Obrazy widziane przez osobę z astygmatyzmem będą zamazane i zniekształcone, jednak nie są to jedyne objawy. Dodatkowo  bardzo często pojawiają się również takie problemy jak:

• przekrzywianie głowy astygmatyka, który dopiero pod odpowiednim kątem jest w stanie zobaczyć obraz w odpowiednim ułożeniu;
• linie proste mogą być widoczne jako linie krzywe, a punkty mogą się zamienić w elipsy;
• zaburzenie astygmatyczne mogą prowadzić do nawracających bólów głowy. Może to dotyczyć w szczególności bólów czoła;
• astygmatyk może cierpieć na ta zwane widzenie „jak za mgłą”;
• często pojawia się również mrużenie oczu i ponadprzeciętna ilość mrugania;
• bywa też, że astygmatyk czuję potrzebę przecierania oczu;
• to wszystko prowadzi również do sporych zaburzeń w postrzeganiu i odczuwaniu przestrzennym.

Jakie są przyczyny astygmatyzmu?

Przyczyn astygmatyzmu może być wiele. W bardzo wielu przypadkach ma on charakter dziedziny. Jeśli więc pojawiają się u nas objawy zamazanego widzenia, warto spytać w swojej rodziny, czy ktoś nie cierpiał właśnie na tę wadę wzroku. Zazwyczaj astygmatyzm jest stały, choć w niektórych wypadkach wraz z wiekiem może się pogłębiać.

Czy dziedziczność jest jedyną przyczyną astygmatyzmu? Nie, może on być również spowodowany urazami mechanicznymi, w wyniku których na rogówce powstają blizny. Do astygmatyzmu mogą ponadto doprowadzić niektóre choroby, jak na przykład stożek rogówki. Problemy mogą wystąpić również w przypadku chorobowych patologii tkanki łącznej lub przy przemieszczeniu się soczewki pacjenta w wyniku urazu.

Rozpoznanie astygmatyzmu

Diagnozowanie astygmatyzmu nie jest takie proste, jak mogłoby się to wydawać, ponieważ pacjenci zazwyczaj posiadają jednocześnie inne wady w postaci nadwzroczności lub krótkowzroczności. Aby mieć pewność diagnostyczną najlepiej wybrać się do okulisty, który jest jednocześnie optometrystą. Aby dokonać tego szybko i wygodnie, warto skorzystać ze strony LekarzeBezKolejki.pl, dzięki której można zarezerwować wizytę u lekarza specjalisty na NFZ lub prywatnie.

Jedną z bardziej podstawowych metod diagnozowania astygmatyzmu jest wykorzystanie keratoskopu. Jest to biały krążek, na którym znajdują się czarne okręgi. Podczas padania pacjent spogląda na keratoskop, a okulista obserwuje odbicia okręgów na rogówce oka. Istnieją jednak znacznie dokładniejsze metody diagnostyczne. Jedną  nich jest  wideokeratografia komputerowa. W tym przypadku również wykorzystywany jest keratosokop, jednak odbicia na gałce ocznej są nagrywane i rejestrowane przez komputer.

Jeśli astygmatyzm został wykryty, można przejść do określenia jego stopnia. W tym celu wykorzystuje się  oftalometr Jawala, czyli urządzenie, które służy do pomiaru krzywizny rogówki w głównych przekrojach.

 Jak leczyć astygmatyzm?

Astygmatyzm jest korygowany za pomocą szkieł cylindrycznych, które posiadają różną moc w załamywaniu promieni świetlnych. W pierwszym przekroju mogą one korygować nadwzroczność lub krótkowzroczność pacjenta, w drugim wyrównują one zaburzony kształt rogówki.

Soczewki dla astygmatyków są zazwyczaj grubsze. Można jednak poprosić o ich wyszczuplenie, jednak jest to dodatkowo płatne. Wiele osób decyduje się dla wygody na korzystanie z soczewek kontaktowych torycznych. Mają one grubszą dolną strefę i pionową linię.

Możliwe jest również operacyjne leczenie astygmatyzmu, tak jak i nadwzroczności czy krótkowzroczności.