Oddali hołd uczestnikom Wielkiego Strajku Chłopskiego

Dziś w Jarosławiu odbyły się uroczyste obchody upamiętniające 89. rocznicę Wielkiego Strajku Chłopskiego. Wydarzenie, które miało swój początek właśnie w naszym mieście, do dziś pozostaje jednym z najważniejszych symboli walki o prawa i godność mieszkańców polskiej wsi.

To właśnie 15 sierpnia 1937 roku, podczas wielkiej manifestacji w Jarosławiu z udziałem blisko 40 tysięcy mieszkańców powiatu, ogłoszono 10-dniowy strajk generalny. Był to stanowczy protest przeciwko skrajnej biedzie, trudnym warunkom życia oraz dramatycznej sytuacji ekonomicznej polskich chłopów w okresie międzywojennym.

Hołd dla uczestników Wielkiego Strajku 

Głównym punktem dzisiejszych uroczystości było złożenie kwiatów pod pamiątkową tablicą poświęconą bohaterom tamtych wydarzeń. W obchodach wzięły udział delegacje władz samorządowych, wojewody podkarpackiego, organizacji społecznych oraz mieszkańców regionu, którzy wspólnie oddali hołd uczestnikom zrywu z 1937 roku.

Czym był Wielki Strajk Chłopski?

Wielki Strajk Chłopski, ogłoszony 15 sierpnia 1937 roku podczas obchodów Święta Czynu Chłopskiego w Jarosławiu, uważany jest za największą manifestację polityczną w historii II Rzeczypospolitej. Powodem wybuchu protestu była powszechna bieda, drastyczny spadek cen produktów rolnych oraz dramatyczne warunki życia mieszkańców przedwojennej polskiej wsi. Chłopi sprzeciwiali się również autorytarnym rządom sanacji, żądając przywrócenia demokracji, i wolnych wyborów. Przedwojenny zryw z 15 sierpnia 1937 roku zgromadził w Jarosławiu około 40 tysięcy chłopów, co  było jednym z najbardziej doniosłych wydarzeń w historii miasta.

Bezpośrednią przyczyną proklamowania 10-dniowego strajku było niespełnienie wcześniejszych postulatów z Nowosielec, w tym żądań nowej konstytucji, rozwiązania Sejmu i Senatu, demokratycznych wyborów oraz amnestii dla więźniów politycznych z Wincentym Witosem na czele.
Ogłoszony protest polegał na wstrzymaniu prac i powstrzymaniu się od dostarczania produktów rolnych do miast, a sprzeciwiano się w nim dyktatorskim rządom sanacji. W wyniku krwawych tłumień protestów przez policję w powiecie jarosławskim (m.in. w Muninie i Majdanie Sieniawskim) zginęło łącznie ponad 20 osób, wiele zostało rannych, a około 170 osób aresztowano. Za udział w manifestacjach skazano na kary więzienia 62 osoby, w tym m.in. adwokata Bruno Gruszkę, który wygłosił główne przemówienie podczas zgromadzenia w 1937 roku.

Pamięć o wydarzeniach z sierpnia 1937 roku jest obecnie przywoływana przez pamiątkową tablicę na Rynku. Tablica ta została poświęcona wszystkim uczestnikom historycznego Czynu Chłopskiego. Inicjatorem powstania tej pamiątkowej tablicy w Jarosławiu jest Mirosław Krupa, który wraz z burmistrzem Marcinem Nazarewiczem był współorganizatorem dzisiejszej uroczystości. 

FOT. CKiP Jarosław